Báo cáo giải trình bổ sung trước đó của Chính phủ cho biết cơ
cấu nguồn vốn đầu tư vào dự án đã có thay đổi đáng kể, theo hướng giảm tiền
ngân sách và ODA, tăng vốn doanh nghiệp.
·
Nỗi lo vốn trước tình
hình nợ công gia tăng là điều mà các đại biểu Quốc hội băn khoăn nhất về dự án
Cảng hàng không quốc tế Long Thành, được Bộ trưởng Giao thông vận tải Đinh La
Thăng tập trung giải trình, làm rõ trong báo cáo bổ sung sáng 29/10.
|
Phối cảnh sân bay Long Thành (Đồng Nai).
|
Theo đó, tổng mức đầu
tư của cả 3 giai đoạn lần đầu được công bố chi tiết là 18,7 tỷ USD. Trong giai
đoạn đầu, các báo cáo trước đó cho biết phần vốn ngân sách (sử dụng cho giải
phóng mặt bằng, cơ quan quản lý Nhà nước, kết nối giao thông trong cảng) là hơn
24.000 tỷ đồng. Riêng chi phí giải phóng mặt bằng chiếm 20.770 tỷ.
|
Giai đoạn I
|
Giai đoạn II
|
Giai đoạn III
|
Thời
gian
|
2025
|
2030
|
2050
|
Vốn đầu
tư
|
7,8 tỷ USD
|
3,8 tỷ USD
|
7 tỷ USD
|
Công
suất
|
25 triệu khách
|
50 triệu khách
|
100 triệu khách
|
Tuy nhiên, trong phần
bổ sung của Chính phủ “cập nhật số liệu từ tỉnh Đồng Nai” xác định lại con số
nêu trên chỉ còn 18.537 tỷ đồng. Như vậy, phần tiền dành cho mặt bằng sạch đã
giảm hơn 2.200 tỷ so với dự trù. Điều này giúp số vốn từ ngân sách sử dụng
cho giai đoạn I chỉ còn hơn 21.800 tỷ đồng (giảm hơn 2.000 tỷ so với trước).
Để giảm phần vốn ngân
sách phải chi giai đoạn Ia, Chính phủ cũng đề nghị cho phép Tổng công ty Cảng
Hàng không (ACV) được sử dụng tiền từ cổ phần hóa để trả cho giải phóng mặt
bằng với con số dự kiến thu được là 5.000 tỷ đồng. Như vậy, từ chỗ ngân sách dự
kiến chi 11.000 tỷ cho mặt bằng trong giai đoạn đầu, con số này nay hạ xuống
còn 6.000 tỷ đồng.
Đối với vốn ODA, báo
cáo cập nhật cho biết tỷ lệ này trong giai đoạn I chiếm chỉ 29,1% tương đương
47.859 tỷ đồng. Do đó, tổng tiền đầu tư từ ngân sách và ODA trong giai
đoạn I chỉ còn tương đương 70.000 tỷ, giảm mạnh so với con số 84.600 tỷ dự kiến
ban đầu
Tại cáo cáo thẩm tra cũng được trình bày sáng 29/10, Ủy ban Kinh
tế của Quốc hội khẳng định hầu hết đại biểu đều tán thành chủ trương cần có một
cảng hàng không quốc tế hiện đại đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không, góp phần
phát triển kinh tế - xã hội và gắn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Có ý kiến đề nghị làm rõ tính cấp thiết
của việc đầu tư sân bay Long Thành lúc này.
Nhiều ý kiến đề nghị
làm rõ các nội dung như yếu tố trung chuyển của Long Thành bởi nếu chỉ vì mục
tiêu giải quyết quá tải cho Tân Sơn Nhất và phát triển vận chuyển hàng không
bình thường (không nhằm mục đích trung chuyển) thì hệ thống hiện tại với 7 cảng
hàng không quốc tế có thể đáp ứng nhu cầu.
Bên cạnh đó, báo cáo
đầu tư chỉ thuyết minh phương án chọn huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai là địa
điểm để xây dựng mà không có nhiều phương án khác để so sánh, lựa chọn. Do vậy,
Ủy ban Kinh tế đề nghị cần làm rõ vị trí địa kinh tế đối với địa điểm này, đánh
giá tác động của dự án Cảng Long Thành đối với phát triển kinh tế - xã hội của
tỉnh Đồng Nai, TP. HCM và khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam cũng như những
tác động khi Tân Sơn Nhất chuyển thành cảng hàng không nội địa.
|
Bản đồ vị trí dự kiến của Sân bay quốc tế Long Thành
(hình chữ nhật màu xám). Ảnh:Hữu Công
|
Đối với chọn lựa các
phương án đầu tư, cơ quan thẩm tra khẳng định các đại biểu cũng tán thành
phương án xây dựng mới Cảng Long Thành dù vẫn còn ý kiến cho rằng các số liệu
về đầu tư cải tạo, mở rộng Tân Sơn Nhất và sân bay Biên Hòa thiếu chi tiết
chứng minh tính chính xác, hợp lý.
Về phương án huy động
vốn, báo cáo thẩm tra đánh giá việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước, vốn vay trong
bối cảnh nợ công tăng nhanh và ngân sách khó khăn thì chưa bảo đảm tính khả
thi. Mặt khác, nếu khả năng vay được từ nguồn của các tổ chức tài chính quốc tế
thì cũng phải có sự bảo lãnh của Chính phủ.
Có ý kiến cho rằng,
theo báo cáo đầu tư, hiệu quả kinh tế của dự án với tỷ lệ nội hoàn kinh tế cao
(EIRR là 22,1%). Do vậy, cần có biện pháp tăng cường thu hút nguồn vốn các
thành phần ngoài nhà nước để giảm tỷ trọng vốn ngân sách vào dự án, hạn chế tác
động đến nợ công. Mặt khác, một số đại biểu đề nghị Chính phủ cho phép Tổng
công ty Cảng hàng không vay thương mại trực tiếp để thực hiện dự án.
Ủy ban Kinh tế nhận
định, báo cáo đầu tư dự án đã đáp ứng những nội dung chủ yếu theo yêu cầu của
giai đoạn tiền khả thi. Tuy nhiên, trong bối cảnh quốc tế và khu vực cũng như
tình hình kinh tế của đất nước, đề nghị làm rõ hơn nữa sự cần thiết, tính cấp
thiết, xác định thời điểm xây dựng, tính hợp lý, hiệu quả, khả thi về nguồn vốn
đầu tư của toàn bộ dự án, phương thức huy động vốn và phân kỳ đầu tư.
Ngoài ra, Chính phủ
cần xác định rõ phần vốn của Nhà nước trong dự án trên cơ sở cân
đối tổng vốn cho đầu tư phát triển nói chung, cho ngành giao thông vận tải
nói riêng. Bên cạnh đó là khả năng tham gia của các nhà đầu tư tư nhân, nhà
đầu tư nước ngoài; đánh giá toàn diện các mặt tác động của dự án đối với vấn
đề nợ công; tác động của Long Thành đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nói
chung và phát triển của ngành hàng không Việt Nam; đề xuất các cơ chế, chính
sách đặc thù trình Quốc hội xem xét, quyết định khi thông qua chủ trương đầu
tư.
Trước đó, theo báo cáo của Chính phủ, với cơ cấu vốn như trên,
nợ công sẽ bị tác động theo hai kịch bản: Với mức vay ODA khoảng 2,279 tỷ USD
(giai đoạn I) theo cơ chế Chính phủ vay và cho doanh nghiệp vay lại, tự trả nợ
thì tác động lên nợ công sau năm 2022 chỉ ở mức 0,091%, còn giai đoạn 2016-2019
là “không đáng kể”.
Kịch bản 2, cộng cả
phần nợ công từ ODA (2,279 tỷ USD) và ngân sách 768,9 triệu USD thì tỷ lệ tác
động lên nợ công sau năm 2022 vào khoảng 0,0975%.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long
Thành sẽ được Chính phủ báo cáo trước Quốc hội vào trong phiên họp ngày
29/10 để xin chủ trương đầu tư.
Theo lịch dự kiến trước đó thì
ngày 28/11, Quốc hội sẽ bỏ phiếu quyết định có thông qua hay không. Tuy nhiên
trước phiên khai mạc, nội dung này đã được đưa ra khỏi kỳ họp, thay vào đó
chỉ tiến hành cho ý kiến.
Dự án Sân bay Long Thành được
triển khai xây dựng tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai với diện tích đất thu
hồi lên đến 5.000ha. Dự kiến sau khi hoàn thành giai đoạn I vào năm 2025, với
số tiền 7,8 tỷ USD sân bay này sẽ đạt công suất mỗi năm 25 triệu khách. Giai
đoạn 2 theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào 10 năm sau đó, nâng công suất lên gấp
đôi. Trong khi theo thiết kế, công suất tối đa sau khi hoàn tất của sân bay
này đạt 80-100 triệu khách mỗi năm vào sau năm 2050. Khi đó, tổng kinh phí dự
kiến khoảng 18 tỷ USD.
|